ตับอักเสบบี คืออะไร
ตับอักเสบบีเป็นโรคเกิดจากไวรัสตับเอักเสบชนิด บี ซึ่งพบได้มากในภูมิภาคนี้ ไวรัสจะเข้าทำลายตับ ซึ่งเป็นอวัยวะที่สำคัญของร่างกาย
โรคตับอักเสบบี ติดต่อได้อย่างไร
การติดต่อจะผ่านทางเลือด หรือน้ำหลั่งต่าง ๆ เช่น น้ำลาย น้ำอสุจิ หรือน้ำหลั่งในช่องคลอด ซึ่งต่างกับตับอักเสบเอ ที่ติดต่อโดยการรับประทานหรือดื่ม
อาการของโรคตับอักเสบบีเป็นอย่างไร
อาการของโรคตับอักเสบบี จะเริ่มต้นคล้ายเป็นหวัด มีไข้ต่ำ ๆ เหนื่อย และอ่อนเพลีย บางรายจะเริ่มมีอาการดีซ่าน คือตัวเหลืองตาเหลือง สำหรับบางรายอาจไม่มีอาการที่รุนแรง และไม่รู้ตัวด้วยซ้ำว่าได้รับเชื้อเข้าไปแล้ว
ทำไมคนหนุ่มสาว จึงมีความเสี่ยงสูง
จากข้อมูลของกระทรวงสาธารณสุข พบว่าผู้ป่วยด้วยโรคตับอักเสบบี ในวัยหนุ่มสาวสูงเป็น 3 เท่าของผู้ป่วยในเด็ก เหตุผลที่แท้จริงในเรื่องนี้ยังไม่ชัดเจน แต่พฤติกรรมของวัยรุ่นนำไปสู่โอกาสการติดต่อที่สูง โดยที่ไม่รู้ตัว ทั้งนี้เนื่องจากผู้ที่เป็นพาหะสามารถแพร่กระจายโรคได้โดยที่ไม่รู้ตัวเช่นกัน การแพร่กระจายมีโอกาสเกิดขึ้นได้ในชีวิตประจำวัน
ทำไมตับอักเสบบี ถึงอันตรายต่อคนหนุ่มสาว
ผู้ที่ติดเชื้อไวรัสบีอาจป่วนนานถึง 3-6 เดือน โดยเฉลี่ยอาจต้องนอนพักผ่อน 1-2 เดือน ซึ่งจะกระทบต่อการเรียน การทำงาน หากเป็นนักเรียน นักศึกษาก็อาจจะหมดโอกาสเรียนต่อในชั้นเดียวกับเพื่อน บางรายมีโอกาสกลายเป็นพาหะของโรค กล่าวคือมีเชื้อไวรัสนี้อยู่ในเลือด และตับโดยอาจมีอาการของตับอักเสบเรื้อรัง หรืออาจไม่มีอาการ สามารถแพร่เชื้อให้คนอื่นต่อไปได้ ผู้ที่เป็นพาหะมีโอกาสเกิดโรคตับเรื้อรัง และมะเร็งตับได้
โรคตับอักเสบบีรักษาได้หรือไม่
ในปัจจุบันยังไม่มียารักษาที่เฉพาะเจาะจงต่อโรคนี้
โรคตับอักเสบบี ป้องกันได้หรือไม่
ป้องกันได้โดยการหลีกเลื่ยงการสัมผัสทางเลือด และน้ำหลั่งต่าง ๆ ของร่างกาย ปัจจุบันมีวัคซีนที่มีประสิทธิภาพที่ใช้ป้องกัน โรคนี้ได้โดยตรง
การฉีดวัคซีนทำอย่างไร
พบแพทย์เพื่อขอคำแนะนำในการฉีดวัคซีน แพทย์อาจแนะนำว่าให้ตรวจเลือดก่อน เมื่อตรวจพบว่ายังไม่เคยได้รับเชื้อ และไม่มีภูมิคุ้มกัน ควรรับการฉีดวัคซีนปกติจะต้องฉีด 3 เข็ม เข็มแรกทันที เข็มสองห่างไป 1 เดือน และเข็มสามหางจากเข็มแรก 6 เดือน เพื่อให้ได้ผลการป้องกันที่เพียงพอ
การฉีดวัคซีนมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
ผลข้างเคียงของวัคซีนป้องกันโรคตับอักเสบบีค่อนข้างต่ำ ส่วนใหญ่จะเป็นผลข้างเคียงบริเวณที่ฉีด เช่น บวมแดง ตึง บริเวณนั้น
ควรฉีดวัคซีนนี้ให้แก่ใคร เมื่อไร
เช่นเดียวกันกับวัคซีนป้องกันโรคอื่น ๆ ควรป้องกันที่จะติดเชื้อนั้น ๆ เสียก่อน ดังนั้นจึงควรฉีดในทารก หรือในเด็กวันรุ่น และผู้ใหญ่ที่ยังไม่เคยได้รับวัคซีน หรือไม่เคยติดเชื้อมาก่อน ปัจจุบันกระทรวงสาธารณสุขได้ฉีดวัคซีนนี้แก่ทารกแรกเกิดทุกราย
เหตุใดคนหนุ่มสาวจึงควรฉีดวัคซีน
เพราะวันรุ่นเป็นคนกลุ่มที่มีโอกาสเสี่ยงต่อการติดโรคสูง อีกทั้งการหลีกเลี่ยงก็ทำได้ยาก ดังนั้นการป้องกันด้วยวัคซีน จึงเป็นการป้องกันที่คุ้มค่า และให้ผลดีที่สุด ปรึกษาแพทย์ของท่านวันนี้ เพื่อขอทราบรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับตับอักเสบบี
โอกาสติดต่อโรค
- สัมผัสถูกเลือดเมื่อเกิดอุบัติเหตุในเกมส์กีฬา แม้จะเป็นแผลเล็กน้อยแต่ก็มีโอกาส (ผิวหนังปกติถ้าสัมผัสถูกเลือดที่มีเชื้ออยู่จะไม่ติดต่อ)
- ใช้สิ่งของร่วมกัน โดยเฉพาะของมีคม เช่น กรรไกรตัดเล็บ, ที่โกนหนวด, แปรงสีฟัน เป็นต้น
- ดื่มกินร่วมภาชนะเดียวกัน โอกาสติดต่อจะเกิดขึ้น เมื่อเชื้อที่อยู่ในน้ำลายเข้าสู่ช่องปากที่มีแผลอยู่
- ทางเพศสัมพันธ์ ซึ่งเป็นโอกาสติดต่อโรคที่สูงมาก เพราะเชื้อจะผ่านเข้าสู่ผู้ที่ไม่มีภูมิคุ้มกันได้ง่าย และโอกาสจะสูงขึ้นในกลุ่มวัยรุ่นที่ชอบลองของใหม่
- จากแม่ที่เป็นพาหนะไปสู่ทารก
- ตับอักเสบบี มีการติดต่อที่คล้ายกับเอดส์ แต่ป้องกันได้ด้วยวัคซีน
ที่มา : แผ่นพับ Smith Kline Beecham International
